Przejdź do głównej zawartości

Odpowiedzialność rodzica za szkodę wyrządzoną przez dziecko


Nasze dzieci dorastają to jest fakt, z nieporadnych noworodków stają się kochanymi urwisami, gdzie prawdopodobieństwo wyrządzenia przez nie komuś szkody majątkowej rośnie proporcjonalnie do wieku. Jaka jest odpowiedzialność rodzica ? Czy za wybitą szybę sąsiadowi trzeba będzie zapłacić ? Co w tym zakresie stanowi polskie prawo ? Jeżeli ten temat Cię interesuje zapraszam do dalszej części wpisu.

I. Szkoda wyrządzona przez dziecko do lat trzynastu
Kto ponosi odpowiedzialność ?
Rozpatrując zakres odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez dziecko w pierwszej kolejności należy wziąść pod uwagę wiek dziecka bowiem małoletni, który nie ukończył lat trzynastu nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną przez siebie szkodę . Powyższa reguła wynika wprost z ustawy zatem żaden sąd nie będzie badał czy dziecku można przypisać winę w chwili wystąpienia szkody. Ustawodawca uznał bowiem, że dzieci poniżej trzynastego roku życia z uwagi na swoją niedojrzałość umysłową nie działają jeszcze z dostatecznym rozeznaniem. Co zatem w sytuacji wystąpienia szkody ? Na szczęście nie pozostawiono poszkodowanego bez ochrony prawnej. Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego kto z mocy ustawy lub umowy zobowiązany jest do nadzoru nad osobą, której nie można przypisać winy obowiązany jest do naprawienia szkody wyrządzonej przez tę osobę. Co to oznacza w praktyce ? My rodzice jeżeli nie pozbawiono nas praw rodzicielskich ponosimy odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez nasze dzieci. Oczywiście rodzice będą ponosić odpowiedzialność tylko wówczas gdy byli zobowiązani do nadzoru nad małoletnim. Jeżeli zatrudniamy opiekunkę na podstawie umowy albo oddajemy dziecko do żłobka lub przedszkola wtedy za szkodę wyrządzoną przez dziecko w czasie pobytu z opiekunką lub w placówce ewentualną odpowiedzialność będzie ponosić osoba, która w tym czasie sprawowała pieczę nad naszym dzieckiem. Odpowiedzialność ponosi również osoba, która bez obowiązku ustawowego lub umownego wykonuje stałą pieczę nad małoletnim np. może to być bliski krewny. Reasumując ważne jest ustalenie kto w chwili wystąpienia szkody miał obowiązek sprawować pieczę nad małoletnim. 

Przesłanki odpowiedzialności 
Odpowiedzialność o której piszę oparta jest na zasadzie winy. Wina polega na tym, że osoba zobowiązana do pieczy nad małoletnim nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku nadzoru jest to tzw. wina w nadzorze co w konsekwencji doprowadziło do wyrządzenia komuś szkody przez dziecko. Ustawa chroni interesy poszkodowanego ustanawiając dwa korzystne dla niego domniemania a mianowicie domniemanie winy w nadzorze oraz domniemanie związku przyczynowego między zawinionym zachowaniem się osoby zobowiązanej do nadzoru a szkodą wyrządzoną przez małoletniego. W praktyce oznacza to, że jeżeli my rodzice chcemy uniknąć odpowiedzialności musimy udowodnić przed sądem, że dopełniliśmy obowiązku nadzoru i dołożyliśmy należytej staranności przy wykonywaniu naszych rodzicielskich obowiązków. Nadto musimy udowodnić, że szkoda powstałaby także przy starannym wykonywaniu nadzoru. Każda osoba pociągnięta do odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez dziecko aby wygrać musi obalić powyższe domniemania. Czy jest to łatwe ? Nie odpowiem na to pytanie bo wszystko zależy od okoliczności konkretnej sprawy, prawo jednak stoi po stronie poszkodowanego czy słusznie ? Odpowiedź na to pytanie pozostawiam już Tobie. 

II. Szkoda wyrządzona przez dziecko po ukończeniu trzynastu lat
Kto ponosi odpowiedzialność ?
Dziecko po ukończeniu trzynastu lat może osobiście odpowiadać za wyrządzoną przez siebie szkodę. Warunkiem odpowiedzialności jest jednak przypisanie małoletniemu winy. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie bowiem wszystko zależy od okoliczności konkretnej sprawy oraz stopnia rozwoju intelektualnego małoletniego. Zdaniem ustawodawcy dziecko po ukończeniu trzynastu lat działa już z odpowiednim rozeznaniem i powinno przewidzieć jakie mogą wystąpić konsekwencje swoich czynów. W momencie kiedy sąd stwierdzi, że małoletniemu nie można przypisać winy poszkodowany nie pozostaje bez ochrony prawnej ponieważ  do odpowiedzialności za szkodę mogą zostać pociągnięci rodzice lub inne osoby zobowiązane do pieczy nad małoletnim. Oczywiście warunkiem odpowiedzialności jest stwierdzenie winy w nadzorze i istnienia związku przyczynowego, o którym pisałam powyżej. Domniemania na korzyść poszkodowanego pozostają tutaj bez zmian. Jest jeszcze inna możliwość tzw. odpowiedzialność solidarna małoletniego i rodziców lub innej osoby zobowiązanej do nadzoru nad dzieckiem. Weźmy taki przykład, szesnastolatek zabiera kluczyki do samochodu swojemu ojcu i powoduje jakąś kolizję. Sąd może orzec winę małoletniego bo dziecko w tym wieku próbując jazdy samochodem może przewidywać, że spowoduje kolizję, więc winę małoletniego mamy. Dodatkowo sąd może uznać winę w nadzorze  rodziców którzy nie zabezpieczyli kluczyków do samochodu. Wtedy powstaje odpowiedzialność solidarna. Oznacza to, że zarówno dziecko jak i rodzice zobowiązani są do naprawienia szkody. W praktyce poszkodowany zazwyczaj uzyska zaspokojenie od rodziców bo w większości przypadków małoletni nie posiada jeszcze w tym wieku majątku. 

Naprawienie szkody na zasadzie słuszności.
Życie pisze różne scenariusze, nie zawsze to co dobrze wygląda w przepisach prawnych ma przełożenie w rzeczywistości. Ustawodawca wprawdzie szeroko chroni interesy poszkodowanego ale życie może  nieraz zaskoczyć. Weźmy pod uwagę taki przypadek dziecko wyrządziło szkodę powodując duży uszczerbek finansowy po stronie poszkodowanego nie można mu jednak przypisać winy, do odpowiedzialności zostali pociągnięci zatem wyłącznie rodzice, którzy nie posiadają środków finansowych więc ściągnięcie od nich odszkodowania jest niemożliwe. Dziecko jednak posiada znaczny majątek nabyty w drodze dziedziczenia. Majątek wystarczyłby na zapłatę odszkodowania, no ale dziecko przecież nie odpowiada, pomyślisz ale niesprawiedliwe... No właśnie dlatego z tych przyczyn ustawodawca przewidział opartą na zasadzie słuszności odpowiedzialność dziecka, któremu z powodu wieku albo stanu psychicznego nie można przypisać winy. W takim przypadku należy uwzględnić stan majątkowy poszkodowanego i sprawcy czyli dziecka. Zatem odpowiedzialność na zasadzie słuszności będzie mieć zastosowanie w momencie kiedy przepis ustanawiający odpowiedzialność osób zobowiązanych do pieczy nad małoletnim nie zapewni poszkodowanemu ochrony. 

Mam nadzieję że ten wpis okaże się Wam pomocny. Uważam, że każdy rodzic powinien być świadomy ciążących na nim obowiązków. Rodzicielstwo to niewątpliwie duża odpowiedzialność ale również wspaniała przygoda. 




Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Roślinne warsztaty kulinarne - moje wrażenia

Dziś o prawie nie będzie ani słowa za to chcę się podzielić z Wami moimi wrażeniami z warsztatów kulinarnych prowadzonych przez Dominikę Brzeską i Darię Rogowską ktore odbyły się w Warszawie w restauracji "Mech"KLIKDlaczego wzięłam udział w warsztatach ?Moja przygoda z gotowaniem zaczęła się po studiach, kiedy zamieszkałam wspólnie z A. Nie było wyboru aby przetrwać musieliśmy nauczyć się gotować. Nie wiem nawet kiedy zwykłe codzienne gotowanie przerodziło się w pasję. Z czasem zaczęłam interesować się zdrowym stylem życia i tak rozpoczęłam eksperymentowanie z kuchnią roślinną. Od dawna marzyłam o udziale w warsztatach kulinarnych, spotkaniu z ludźmi, którzy podzielają moją pasję. Kiedy zobaczyłam ogłoszenie na instagramowym koncie Dominiki wiedziałam, że nie mogę zmarnować takiej okazji. Dziewczyny poznałam poprzez śledzenie ich instagramowych profili, tym bardziej ucieszyłam się, że będe mogła poznać je osobiście i nauczyć się od nich czegoś nowego o kuchni roślinnej. Prow…

Konsekwencje prawne nieszczepienia dziecka

Obecnie ruchy antyszczepionkowe rosną w siłę, zarówno zwolennicy jak i przeciwnicy szczepień zasypują się argumentami, a Ty Rodzicu nie wiesz czy szczepić dziecko czy też nie. Niestety muszę Cię rozczarować, nie masz wyboru, przynajmniej z prawnego punktu widzenia. Nie będe opowiadać się za żadną ze stron z prostej przyczyny nie posiadam wiedzy medycznej żeby pisać o zasadności lub bezzasadności szczepień. Moim celem jest jedynie uświadomić Ci jakich możesz spodziewać się konsekwencji prawnych jeżeli podejmiesz decyzję o zaniechaniu obowiązku zaszczepienia. Nie oceniam Cię bo sama jestem matką i również stanęłam przed podjęciem tej trudnej decyzji. Wierzę, że każdy rodzic pragnie jak najlepiej dla swojego dziecka bez względu na decyzje jaką podejmie w zakresie szczepień. Poniższy wpis został opracowany w oparciu o moją interpretację obowiązująych przepisów prawa, nie jest związany z żadną konkretną sprawą stanowi jedynie informację o aktualnym stanie prawnym dotyczącym szczepień w…

Rękojmia przy sprzedaży

Zakupy to niewątpliwie przyjemność, ale zapewne większość z nas choć raz w życiu trafiła na kompletny bubel, mogą to być buty, które rozpadły się zaledwie po kilku dniach lub niedziałający sprzęt AGD. Co w takim przypadku zrobić ? Jeżeli kupisz przeterminowany produkt spożywczy za kilka złotych możesz zwyczajnie machnąć ręką i obiecać sobie, że w przyszłości będziesz bardziej uważny, ale co w sytuacji, w której wydałeś sporo pieniędzy za rzecz, która zwyczajnie nie nadaje się do użytku. Warto znać swoje prawa, dlatego dziś podpowiem Ci jakie przysługują Tobie jako konsumentowi uprawnienia z tytułu rękojmi za wady rzeczy kupionej. Jeżeli jesteś zainteresowany zapraszam do lektury. Co to jest rękojmia ? Rękojmia to  poprostu odpowiedzialność sprzedawcy za wady fizyczne i prawne rzeczy sprzedanej oraz jedna z procedur składania reklamacji (obok gwarancji) w związku z zaistnieniem takich wad. Kupujesz dmuchany basen do ogrodu, który okazuje się być dziurawym. Przysługuje Ci więc reklam…